Siodło stanowi największą powierzchnię styku między jeźdźcem a koniem. Jego prawidłowe dopasowanie ma kluczowe znaczenie nie tylko dla komfortu i zdrowia wierzchowca, ale również dla bezpieczeństwa i skuteczności pracy jeźdźca. Siodło powinno być przede wszystkim zoptymalizowane pod kątem anatomicznym konia, a następnie dostosowane do potrzeb i pozycji jeźdźca. Nawet w sporcie wyczynowym, w którym siodło powinno maksymalnie wspierać zawodnika, nie może się to odbywać kosztem konia.
Należy również zwrócić uwagę na inne elementy rzędu: popręg, czaprak, ogłowie, kiełzno czy dodatkowe akcesoria – każdy z nich może wpływać na komfort i funkcjonowanie konia podczas pracy.
Warto pamiętać, że nawet najdroższe siodło od renomowanego producenta nie gwarantuje jego dopasowania do konkretnego konia. Często tańszy model, a nawet sprzęt używany, może lepiej spełniać wymagania biomechaniczne danego zwierzęcia. Dlatego rekomendujemy korzystanie z usług certyfikowanych saddle fitterów Polskiego Związku Siodlarskiego (PZS), których wiedza i umiejętności są potwierdzone niezależnymi egzaminami.
Specjaliści PZS zawsze kierują się dobrem konia i bezpieczeństwem jeźdźca, a nie interesem handlowym. Ich zadaniem jest wskazanie najlepszego możliwego rozwiązania w ramach określonego budżetu – niezależnie od tego, czy oznacza to zakup nowego siodła, czy korektę już posiadanego. W sytuacjach, gdy kompromisy budżetowe wpłyną na jakość dopasowania, saddle fitter PZS wyraźnie wskaże potencjalne ograniczenia i ryzyka.
Dlaczego dopasowanie trzeba kontrolować regularnie?
Kształt grzbietu konia może ulegać istotnym zmianom nawet w krótkim czasie. Na zmiany te wpływają m.in. dieta, poziom kondycji, intensywność i charakter treningu, doświadczenie jeźdźca, wiek zwierzęcia, a nawet zmiana stajni czy pory roku. W konsekwencji siodło, które wcześniej było dobrze dopasowane, może zacząć powodować dyskomfort lub zaburzać swobodę ruchu. Z tego względu regularna kontrola dopasowania jest niezbędna.
Optymalnie dopasowane siodło równomiernie rozkłada ciężar jeźdźca na odpowiednie partie mięśni grzbietu, nie ograniczając ruchomości łopatki i nie wywierając nacisku na okolice poniżej 18. kręgu piersiowego. Kręgosłup oraz kłąb muszą pozostawać wolne od ucisku, zarówno od góry, jak i z boków. Tylko w takich warunkach koń może poruszać się swobodnie we wszystkich chodach i skakać bez ograniczeń biomechanicznych. Jeździec z kolei zachowuje stabilną, zrównoważoną pozycję, co zwiększa jego bezpieczeństwo i precyzję działania.
Jakie usługi oferują saddle fitterzy PZS?
Certyfikowani saddle fitterzy PZS zapewniają regularne kontrole oraz korekty dopasowania siodła – zwykle w ciągu kilku tygodni od pierwszego kontaktu. Część z nich współpracuje z określonymi producentami, inni oferują również sprzęt używany. Podczas wizyty w terenie są w stanie wykonać podstawowe modyfikacje siodła, takie jak korekta wypchania czy przestawienie przystuł.
Wielu z nich posiada również umiejętności rzemieślnicze i może przeprowadzić pełne prace serwisowe w swoim warsztacie: wymianę wypełnienia, poszerzenie lub zwężenie łęku, wszycie dodatkowych przystuł, korektę paneli czy wymianę uszkodzonych elementów. W razie potrzeby współpracują z doświadczonymi siodlarzami, którym mogą zlecić specjalistyczne naprawy, samodzielnie dokonując później końcowej regulacji dopasowania.
Jak zweryfikować kompetencje saddle fittera?
Przed skorzystaniem z usług saddle fittera, warto dokładnie zweryfikować jego kwalifikacje. W szczególności należy zadać następujące pytania:
Czy posiadany przez niego certyfikat jest wydany przez niezależną instytucję, czy też przez konkretnego producenta siodeł?
Kto prowadził szkolenie i jakie kwalifikacje posiada sam instruktor?
Czy saddle fitter jest aktualnie zrzeszony w certyfikującej organizacji i czy regularnie odnawia uprawnienia?
Czy przebyte szkolenie zakończyło się egzaminem, a nie jedynie uczestnictwem?
Wszystkie te informacje powinny być dostępne na stronie internetowej danego specjalisty. W razie wątpliwości można skontaktować się bezpośrednio z instytucją certyfikującą i zweryfikować zakres odbytych szkoleń oraz ich wiarygodność.
Warto również upewnić się, czy dany saddle fitter oferuje obiektywne doradztwo, czy jest powiązany wyłącznie z jedną marką siodeł jako jej przedstawiciel lub ambasador.